Το ΕΔΑΔ αμφισβητεί τον «τυποκτόνο» νόμο «περί τύπου»

Ομόφωνη ήταν η καταδίκη της Ελλάδας με την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων! Και ομόφωνη η δικαίωση του φίλου δημοσιογράφου Νικήτα Λιοναράκη, στην προσφυγή «Λιοναράκης εναντίον Ελλάδος» για τον αντιδημοσιογραφικό και τυποκτόνο νόμο 1178/81, όπως τροποποιήθηκε το 1995. Ο νόμος αυτός, ο γνωστός ως νόμος «περί τύπου», καθιέρωσε την αστική ευθύνη του δημοσιογράφου και έκτοτε εκατοντάδες δημοσιογράφοι σέρνονται στα δικαστήρια με βάση αγωγές που καταθέτουν όσοι επιδιώκουν να φιμώσουν προσωπικά τους δημοσιογράφους αλλά και την ελευθερία της έκφρασης. Ο νόμος αυτός επέτρεψε να στηθεί μια πραγματική «βιομηχανία αγωγών» από διάφορους επιτήδειους.

Η υπόθεση αφορούσε μια ζωντανή εκπομπή του δημοσιογράφου το 1999, στην τότε ΕΡΑ-1 με τίτλο «Στις γειτονιές της Ελλάδας» και συγκεκριμένα μια συνέντευξη για θέματα εξωτερικής πολιτικής. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, ο συνεντευξιαζόμενος από τον ΝΛ άσκησε κριτική για τη δράση εμπλεκόμένων στην υπόθεση Οτσαλάν. Μεταξύ άλλων και του επίσης φίλου δικηγόρου Φαήλου Κρανιδιώτη.

Ο τελευταίος, επικαλούμενος «προσβολή της προσωπικότητάς του», άσκησε αγωγή. Βάσει αυτής ο ΝΛ καταδικάστηκε σε πρώτο και δεύτερο βαθμό, ενώ η σχετική απόφαση επικυρώθηκε και από τον Άρειο Πάγο. Με δικηγόρο τον καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου, Σταύρο Τσακυράκη, ο καταδικασθείς δημοσιογράφος προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, λογικά, θεωρεί  «λαθεμένες» τις κρίσεις των ελληνικών δικαστηρίων. Συγκεκριμένα έκρινε, ότι υπήρξε παράβαση των άρθρων 6 (δικαίωμα σε δίκαιη δίκη) και 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (περί ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης). Καταδίκασε δε το ελληνικό δημόσιο σε αποζημίωσή του δημοσιογράφου με το ποσό των 49.238 ευρώ.

Η απόφαση αυτή αφορά την συγκεκριμένη προσωπική περίπτωση του ΝΛ, αλλά εμμέσως αμφισβητεί και τον ίδιο το αντιδημοσιογραφικό νόμο. Διατυπώνει, δηλαδή, και κρίσεις που αποτελούν ευθεία αμφισβήτηση των βασικών διατάξεών του.

Α. Θεωρεί, ότι οι κρίσεις που ακούγονται ειδικά σε μία «πολιτική εκπομπή» αποτελούν «έκφραση γνώμης» και δεν συνιστούν «προσβολή προσωπικότητας».

Β. Θεωρεί, επίσης, ότι η δημιουργία αμάχητου τεκμηρίου με την αντικειμενικοποίηση των χρηματικών ποινών που προβλέπει ο ελληνικός νόμος (στάνταρτ ποσό για εφημερίδα, άλλο για ραδιόφωνο, άλλο για τηλεόραση, άλλο για περιφερειακά ΜΜΕ), δεν υπολογίζει την οικονομική κατάσταση του δημοσιογράφου.

 

Αυτά από μία πρώτη ανάγνωση. Ακολουθεί μια περίληψη της απόφασης στα αγγλικά, όπως μου την έστειλε ο ΝΛ. Νομίζω ότι η υπόθεση έχει πολύ μεγάλη βαρύτητα για το ζήτημα της ελευθερίας της έκφρασης, για το ζήτημα της αναγκαίας – πλέον – αλλαγής του νόμου αλλά και για το εκκρεμές ακόμη ζήτημα του blogme.gr.

 

Violation of Article 6 § 1 (fairness)

Lionarakis v. Greece (no. 1131/05) Violation of Article 10

The applicant, Nikitas Lionarakis, is a Greek national who was born in 1950 and lives in Athens. At the relevant time the applicant was the presenter and coordinator of a radio programme broadcast live by the Hellenic Broadcasting Corporation. On 24 March 1999 he invited the journalist E.V. to debate various aspects of Greek foreign policy. During the broadcast, E.V. raised the subject of “the Öcalan case” and criticised certain persons who had participated in it, including F.K., a lawyer who had stood as a candidate in past legislative and European elections. In June 1999 F.K. brought an action for damages alleging insult and defamation. The courts found against the applicant in June 2004 and ordered him to pay EUR 161,408. Following a settlement reached with F.K. in the domestic courts, the applicant paid the latter EUR 41,067.48 in compensation for the damage sustained and EUR 1,170 for the costs incurred before the Court of Cassation.

Relying on Article 6 § 1 (right to a fair hearing), the applicant complained that his right of access to a court had been infringed. In addition, taking the view that he should not be held liable for remarks made by a third party during a radio programme of a political nature, he complained under Article 10 (freedom of expression) of a violation of his right to freedom of expression.

The Court held unanimously that there had been a violation of Articles 6 § 1 and 10. It considered, in particular, that the journalist and coordinator could not be held liable in the same way as the person who had made remarks that were possibly controversial, insulting or defamatory. It awarded the applicant EUR 42,238 for pecuniary damage and EUR 7,000 for costs and expenses.

 

Advertisements

One thought on “Το ΕΔΑΔ αμφισβητεί τον «τυποκτόνο» νόμο «περί τύπου»

  1. Παράθεμα: Αντίο Νικήτα! Καλοτάξιδος… « Φιλελεύθερη λαλιά…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s