ΣτΕ για προσωποκράτηση: υποχρέωση της πολιτείας είναι ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου

Προσωποκράτηση τέλος για χρέη προς το Δημόσιο

Έπαψε από χθες να ισχύει ύστερα από 173 χρόνια αδιάλειπτης εφαρμογής του ο θεσμός της προσωποκράτησης για χρέη προς το Δημόσιο, καθώς κρίθηκε αντισυνταγματικός από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, με συντριπτική πλειοψηφία (25-4 ψήφοι). Μετά τη χθεσινή ιστορικής σημασίας απόφαση (250/08) του ανωτάτου διοικητικού δικαστηρίου «παγώνει» και καταρρέει η εφαρμογή του επαχθούς αυτού μέτρου σε κάθε περίπτωση που χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης για την εξόφληση χρεών προς το Δημόσιο, καθώς και προς άλλους κρατικούς φορείς (ΙΚΑ κ.λπ.) όπως είχε κριθεί με προγενέστερη απόφαση του ΣτΕ, που αφορούσε Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου.

Σύνταγμα
Αντίθετα, παραμένει «ζωντανή» η δυνατότητα προσωποκράτησης για χρέη μεταξύ ιδιωτών (π.χ. εμπορικές οφειλές), γιατί η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έχει κρίνει ότι το μέτρο είναι συνταγματικά ανεκτό κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, όταν ο οφειλέτης ενώ διαθέτει τα απαραίτητα χρήματα προσπαθεί να τα αποκρύψει και αρνείται να πληρώσει. Αν και η φιλοσοφία των δύο αποφάσεων είναι διαφορετική, η σύγκρουση απόψεων δεν πρόκειται ποτέ να λυθεί, αφού το καθένα ασχολείται με διαφορετικές ρυθμίσεις (για τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα), με συνέπεια να θεωρείται πλέον παρελθόν η προσωποκράτηση ως διοικητικό μέτρο για οφειλές απέναντι στο κράτος, αλλά να μπορεί να επιβληθεί όταν οι οφειλές είναι απέναντι σε έναν άλλο ιδιώτη ή μία επιχείρηση. Φυσικά ανέγγιχτο παραμένει το ποινικό σύστημα που τιμωρεί με ποινές φυλάκισης που επιβάλλονται από τα δικαστήρια για χρέη είτε προς το Δημόσιο είτε προς ιδιώτη.

Σύμφωνα με την Ολομέλεια του ΣτΕ η προσωποκράτηση ως μέσο πίεσης για πληρωμή χρέους προς το Δημόσιο, παραβιάζει τις συνταγματικές διατάξεις που προστατεύουν την ανθρώπινη αξία και επιβάλλουν τον σεβασμό της από το κράτος.Στην απόφαση του ΣτΕ υπογραμμίζεται ότι η προσωποκράτηση (που θεσπίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα με βασιλικό διάταγμα του 1835 και διαμορφώθηκε με διαδοχικά νομοθετήματα από το 1871, το 1930, μέχρι και τις μέρες μας) διαφέρει από τα γνήσια μέσα εκτέλεσης (όπως είναι η κατάσχεση κ.λπ.) που αποτελούν άμεση επέμβαση του Δημοσίου στην περιουσία του οφειλέτη. Και τούτο διότι η προσωποκράτηση αποτελεί μέτρο καταναγκασμού όχι επί της περιουσίας αλλά επί του προσώπου του οφειλέτη, προκειμένου να εξαναγκασθεί με κάθε μέσο να καταβάλει το χρωστούμενο ποσό. Αυτό όμως -συνεχίζει το ΣτΕ- είναι συνταγματικά ανεπίτρεπτο γιατί πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας είναι ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου, πυρήνα της οποίας αποτελεί η προσωπική ελευθερία.

Δικαιώματα
Το ανώτατο δικαστήριο παρατηρεί επίσης ότι το Σύνταγμα ανέχεται τη στέρηση της προσωπικής ελευθερίας εφόσον είναι λογικά αναγκαία για την προάσπιση δημοσίου συμφέροντος και κάτι τέτοιο μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο όταν τα ποινικά δικαστήρια καταδικάζουν τους οφειλέτες για παραβίαση της προθεσμίας καταβολής των βεβαιωμένων χρεών τους προς το Δημόσιο και τα ΝΠΔΔ. Είναι όμως εντελώς διαφορετικό θέμα -τονίζει το ΣτΕ- η στέρηση της προσωπικής ελευθερίας όχι ως ποινής για μία κοινωνική συμπεριφορά αποδοκιμαστέα, αλλά ως διοικητικού μέτρου που αποβλέπει στην άσκηση πίεσης προς εξόφληση χρέους με χρήματα, τα οποία δεν έχει ο οφειλέτης ή τα οποία δεν μπορεί το Δημόσιο να αποδείξει ότι διαθέτει αλλά τα κρύβει.

Πηγή Ημερησία

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s