Ναρκωτικά: Ενα βήμα μεταρρύθμισης

από τη στήλη «ελεύθερο βήμα» της Τρίτης 3 Φεβρουαρίου 2009

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΝΕΛΛΑΚΗ*

Για κάθε ποσότητα βουπρενορφίνης που συνταγογραφείται υπάρχει μια αντίστοιχη ποσότητα ηρωίνης που μένει αδιάθετη

Δείκτη ευαισθησίας και πολιτισμού κάθε χώρας αποτελεί ο τρόπος στήριξης και θεραπείας των πολιτών εκείνων που κάνουν προβληματική χρήση εθιστικών ουσιών. Στη χώρα μας ο δείκτης αυτός ανιχνεύεται στις στενωπούς του ΟΚΑΝΑ, όπου χιλιάδες ασθενείς-χρήστες συνωθούνται για μια θέση στα προγράμματα απεξάρτησης.

Και δεν αναφέρομαι μόνο στους 5.000 ασθενείς που είναι εγγεγραμμένοι στην περίφημη λίστα αναμονής και… αναμένουν. Τουλάχιστον άλλοι τόσοι πρέπει να είναι εκείνοι που αποτρέπονται από το εγχείρημα για να αποφύγουν τη ματαιοπονία και την ταλαιπωρία. Και είναι και οι άλλοι, οι «τυχεροί», οι εντός προγράμματος (άλλες 5.000 άνθρωποι), οι οποίοι είναι υποχρεωμένοι να δίνουν καθημερινά το «παρών» σ’ ένα κέντρο του ΟΚΑΝΑ για να αναλώσουν επιτόπου τη δόση τους σε μεθαδόνη π.χ., μένοντας έτσι καθηλωμένοι στην πιάτσα των ουσιών και στις ναρκω-παρέες που περιζώνουν τα κέντρα.

Πρόγραμμα Ελεγχόμενης Δευτεροβάθμιας Περίθαλψης Ουσιοεξαρτημένων (ΠΕΔΠΟ). Μπροστά στην κατάσταση αυτή το διοικητικό συμβούλιο του ΟΚΑΝΑ, στις 22 Δεκεμβρίου του 2008, με εισήγηση του υπογράφοντος, πήρε μια απόφαση, ομόφωνη, την οποία θα χαρακτήριζα «ιστορική».

Εισηγήθηκε στον αρμόδιο επί της Υγείας υπουργό, τον κ. Αβραμόπουλο, τη μεταρρύθμιση του ισχύοντος σήμερα συστήματος χορήγησης υποκατάστατων της ηρωίνης ουσιών και την υιοθέτηση ενός νέου προγράμματος, που θα στηρίζεται όχι πλέον αποκλειστικά στην επιτόπια ανάλωση υποκατάστατων αλλά και στη συνταγογράφησή τους από γιατρούς ειδικά εκπαιδευμένους.

Πρόκειται για ένα σύστημα που εφαρμόζεται ήδη στις περισσότερες δημοκρατικές χώρες της Δύσης επί μακρά σειρά ετών με αποτελέσματα ιδιαίτερα ικανοποιητικά.

Θεραπεία. Ας μιλήσουμε όμως για τα πλεονεκτήματα που το νέο αυτό πρόγραμμα (το ΠΕΔΠΟ) κομίζει στον χώρο των ναρκωτικών. Και πρώτα απ’ όλα για τα οφέλη στον τομέα της θεραπείας: Η ουσία την οποία ο ΟΚΑΝΑ προτείνει για συνταγογράφηση ως υποκατάστατο της ηρωίνης είναι ένα φαρμακευτικό σκεύασμα με βάση τη βουπρενορφίνη. Η οποία βουπρενορφίνη είναι μια ουσία που αφ’ ενός καταπραΰνει το αίσθημα στέρησης της ηρωίνης, αφ’ ετέρου λειτουργεί ως ασπίδα κατά της ηρωίνης εξουδετερώνοντας την ευφορία που αυτή προκαλεί στον χρήστη. Απλά, δεν την «ακούς» την ηρωίνη άμα έχεις πάρει βουπρενορφίνη.

Από θεραπευτική σκοπιά λοιπόν, το πρώτο που πετυχαίνει η βουπρενορφίνη, είναι να σε κρατάει κατ’ ανάγκη μακράν της ηρωίνης. Να καθιστά τη λήψη ηρωίνης ανενεργή. Υστερα, η συνταγογράφηση καθ’ εαυτή σού δίνει τη δυνατότητα να αποσπαστείς από τις ναρκω-παρέες και την υποκουλτούρα των ουσιών. Επίσης μειώνει τους κινδύνους και τις βλάβες που συνεπάγονται η νοθευμένη ηρωίνη της αγοράς αλλά και η συνεχής παραβατικότητα μες στην οποία είναι αναγκασμένος να διαβιοί ο χρήστης. Λογικό είναι λοιπόν στον τομέα της θεραπείας και της δημόσιας υγείας να αναμένει κανείς σημαντικά και σχετικά ταχύρρυθμα αποτελέσματα.

Περί προλήψεως. Ομως πιο σημαντικά οφέλη αναμένονται όχι στον τομέα της θεραπείας αλλά στην πρόληψη – την πρόληψη της χρήσης και της διάδοσης όλων των απαγορευμένων ουσιών. Και τούτο διότι κάθε ποσότητα βουπρενορφίνης που συνταγογραφείται, αφήνει «αναγκαστικά» μια αντίστοιχη ποσότητα ηρωίνης αδιάθετη. Λόγω της ασπίδας που λέγαμε… Συνεπώς, όσο θα διευρύνεται και θα εδραιώνεται το πρόγραμμα της ελεγχόμενης συνταγογράφησης τόσο θα μειώνεται και η συνολική ποσότητα της διακινούμενης ηρωίνης. Θα ελαττώνονται δηλαδή η ζήτηση και η προσφορά, αλλά και η προώθηση και η διάδοση της ηρωίνης.

Το εμπόριο της ηρωίνης θα υποστεί πλήγμα, ο «κύκλος εργασιών» των ναρκω-κυκλωμάτων θα μειωθεί και ο όλος μηχανισμός διάθεσης και διάδοσης των ψυχοτρόπων ουσιών θα συρρικνωθεί.

Μπορεί να σκεφτεί κανείς πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης απ’ αυτό;

Παρεπόμενα. Η εφαρμογή και η διεύρυνση του προτεινόμενου προγράμματος, έτσι ώστε αυτό να γίνει προσιτό σε κάθε προβληματικό χρήστη που έχει τη θέληση να ξεφύγει από την ηρωίνη και από την εξαναγκασμένη συμμετοχή του στο παραεμπόριό της, θα επιφέρουν αποσυμφόρηση στις μονάδες του ΟΚΑΝΑ (που τόσο τη χρειάζεται), σταδιακή μείωση της δημόσιας δαπάνης ανά ασθενή και θα οδηγήσουν στην εξαφάνιση της λίστας αναμονής, η ύπαρξη της οποίας ουδεμία τιμή μάς περιποιεί.

Το ΠΕΔΠΟ αναμένεται μέσα σε μικρό σχετικά διάστημα να βοηθήσει χιλιάδες ανθρώπους να σταθούν στα πόδια τους και να διεκδικήσουν μια αξιοπρεπή θέση στον κοινωνικό τους χώρο, στο σπίτι τους και στην αγορά εργασίας.

Τα πλεονεκτήματα του προγράμματος είναι πασιφανή και αυταπόδεικτα. Υπάρχουν όμως και συμφέροντα που θα εναντιωθούν σ’ αυτό. Συμφέροντα μεγάλα και ισχυρά, έννομα και άνομα. Γι’ αυτό και η υιοθέτηση του προγράμματος απαιτεί τη λήψη μιας πολιτικής απόφασης που θα αψηφά το περίφημο… πολιτικό κόστος. Θα τολμήσει ο κ. Αβραμόπουλος;

* Ο Π. Κανελλάκης είναι δικηγόρος και αντιπρόεδρος του ΟΚΑΝΑ

update: Διαβάστε αναλυτικά την έκθεση

4 thoughts on “Ναρκωτικά: Ενα βήμα μεταρρύθμισης

  1. Εξαιρετικά ενδιαφέρον το άρθρο! Μακάρι να δωθεί η ευκαιρία και να δοκιμαστεί η βουπρενορφίνη, και στο τέλος να γίνει μια σωστή αποτίμηση αν οδήγησε στη μείωση της διακίνησης της ηρωϊνής στα στέκια των ναρκομανών. Αρκει βεβαια να στηριχθεί η προσπάθεια από τον Αβραμόπουλο

  2. και εγώ νομίζω ότι είναι μια αξιόλογη πρόταση που ανοίγει δρόμους. Δεν ξέρω όμως αν η πολιτική ηγεσία θα θελήσει να «περπατήσει δρόμους» θεραπείας από την εξάρτηση που βασίζεται στην ελεύθερη συνταγογράφηση υποκατάστατου από ελεύθερους επαγγελματίες/ιατρούς, έστω και εξειδικευμένους. Αν όμως ο δρόμος ανοίξει και αν φανεί ότι πετυχαίνει στην πράξη, τότε μπορούμε να συζητήσουμε, με ποσοτικά και ποιοτικά επιχειρήματα της εγχώριας πραγματικότητας, πολλά περισσότερα…

  3. αυτό που με ανησυχεί – και το οποίο τώρα μόλις συνέδεσα ως γεγονός – είναι ότι υφίσταται αδίκημα «κατάχρησης της ιδιότητας του γιατρού» όπου απαιτείται να αποδειχτεί για τον ιατρό συνταγογράφηση-χορήγηση ουσιών για υποκατάσταση της εξάρτησης. Αυτό θυμήθηκα από τη δίκη Οικονομόπουλου – νομίζω ότι ήταν έτσι, δεν είμαι απολύτως σίγουρος. Πάντως ο Παναγιώτης Κανελλάκης ήταν συνήγορος του Οικονομόπουλου και θα ξέρει το θέμα σίγουρα πολύ καλύτερα από εμένα…

  4. Κε Κανελλακη μπράβο συμφωνώ μαζί σου έστειλα την παρακάτω επιστολή στον υπουργό Υγίειας και πρόνοιας.
    Κε Υπουργέ διαβάζω στην Καθημερινή της Κυριακής 7/6/2009 ,αλλά και σε προηγούμενα τεύχη της την αρθρογραφία του κου Παναγιώτη Κανελλάκη , οποίος τυγχάνει και αντιπρόεδρος του ΟΚΑΝΑ . Αλλά και τις αντίθετες απόψεις του Χαρ. Πουλόπουλου Διευθυντή του ΚΕΘΕΑ . Και επίσης βιώνω την Πλατεία Εξαρχείων και την οδό Στουρνάρη κάθε μέρα διότι έχω κατάστημα πώλησης ηλεκτρονικών υ/στών επί του παραπάνω δρόμου . Κατ αρχήν δεν είναι να κλαίει κανείς για την υποβάθμιση της περιοχής ,όσον γι αυτήν την εξαρτημένη νεολαία η οποία έχει φθάσει στα τελευταία σκαλιά της ανθρώπινης απαξίωσης . Ζεί μόνο για να παίρνει κάθε μέρα την δόση της ,είναι πολύ μεγάλο ποσοστό και κυρίως στους νέους άνδρες ,ακούγονται ποσοστά που είναι γύρω στο 15% . Όταν κάποιος εθισθεί σε αυτές τις ουσίας είναι τελειωμένος . Δεν απεξαρτάται ούτε το 10% και η απεξάρτηση απαιτεί και αλλαγή στον τρόπο ζωής του για να μην επαναληφθεί πάλιν η χρήση . Αυτό είναι κάτι που έτσι και αλλέως δεν μπορεί να του προσφέρει το κράτος . Το σύστημα που ήδη εφαρμόζεται από τον ΟΚΑΝΑ και του οποίου την διατήρηση και επέκταση προτείνει ο διευθυντής του ΚΕΘΕΑ έχει ήδη αποτύχει . Κανέναν δεν θεραπεύει τους βλέπουμε στην περιοχή μας ,γύρω από τον ΟΚΑΝΑ ,όπως έχω συζητήσει και με την φαρμακοποιό, παίρνουν διουρητικά ουρούν σε όλη την περιοχή ,ώστε να είναι στις εξετάσεις καθαροί και να παίρνουν συμπλήρωμα της δόσης τους κανείς δεν θεραπεύεται ,ζητήστε αξιόπιστα στοιχεία από τον ΟΚΑΝΑ .,Δεν πιστεύω ότι υπάρχουν αλλά μπορούν να βρεθούν . Θα δείτε από αυτά ότι το αποτέλεσμα είναι μηδέν και το κόστος στο δημόσιο τεράστιο .Ποίοι είναι οι ωφελημένοι ? οι κοινωνικοί λειτουργοί ,οι ψυχίατροι ,οι ψυχολόγοι και οι υπάλληλοι του ΟΚΑΝΑ . Αυτών τα συμφέροντα υπερασπίζει ο Διευθυντής του ΚΕΘΕΑ . Είναι η παρασιτική μεσαία τάξη η οποία καλοπερνά εν ονόματι της κοινωνικής πολιτικής . Η οποία παρέχει μόνο ψύχουλα σε αυτούς που την χρειάζονται και εν ονόματι των οποίων εξασκείται . Είναι πολύ σωστές οι θέσεις του κου Π. Κανελλάκη αντιπροέδρου του ΟΚΑΝΑ ,ότι πρέπει να συνταγογραφούντε τα υποκατάστατα στους εξαρτημένους και αυτό θα λύσει το πρόβλημα . Οι οποίες δείχνουν ότι είναι άνθρωπος έντιμος προασπίζει τα συμφέροντα του δημοσίου και των πασχόντων και αντιλαμβάνεται τα προβλήματα με μεγάλη οξυδέρκεια . Απευθύνομαι σε σας διότι είστε άνθρωπος που έχετε παλέψει στην ζωή σας και σας διακρίνει η διορατικότητα και η εντιμότητα και νομίζω ότι θα πάρετε τις σωστές αποφάσεις ώστε χιλιάδες νέοι και οι οικογένειες τους να ανακουφισθούν και θα σας ευγνωμονούν ..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s