Η ευρωπαϊκή πρόκληση για τους νέους

Άρθρο της Ρόδης Κράτσα στην Ελευθεροτυπία

Οι νέοι ανησυχούν για το μέλλον τους. Τα προβλήματα δεν είναι τα ίδια σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά παντού καταγράφεται ανασφάλεια για το μέλλον, δυσπιστία για τους θεσμούς, για την πολιτική που δεν δίνει λύσεις στα προβλήματά τους.

Η Ευρώπη μπορεί να τους προσφέρει τον κόσμο που ονειρεύονται; Πόσο «η μαγεία της» με τις πρωτόγνωρες δυνατότητες που υπόσχεται είναι αφ’ ενός κατανοητή, αφ’ ετέρου αποτελεσματική για τους «απογοητευμένους» νέους;

* Είναι αλήθεια ότι σήμερα οι νέοι στερούνται πολλές από τις ευκαιρίες ελεύθερης μετακίνησης κι εργασίας που επαγγέλλεται η Ευρωπαϊκή Ενωση. Η έλλειψη ενημέρωσης και συμμετοχής, η ολιγωρία των εθνικών αρχών στην προώθηση των αλλαγών και μεταρρυθμίσεων, η πλημμελής συχνά εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου έχουν ως συνακόλουθο την έλλειψη ενδιαφέροντος από τους νέους, την έλλειψη αποτελεσματικότητας του ενοποιητικού εγχειρήματος, αλλά και τη συσσώρευση κοινωνικών προβλημάτων.

* Το 2008 το ποσοστό ανεργίας των νέων ήταν πάνω από 17%, ενώ πολλοί βρίσκονται στο όριο φτώχειας.

Το 25% των νέων έχουν ανεπαρκείς επαγγελματικές δεξιότητες και μόνο το 4,2% των νέων στην Ευρώπη είναι αυτοαπασχολούμενοι ή εργοδότες, τη στιγμή που πάνω από τους μισούς επιθυμούν ν’ αναπτύξουν επιχειρηματική δράση. Παράλληλα, το δημοφιλές πρόγραμμα Erasmus φοιτητικής κινητικότητας δεν αφορά παρά το 2,3% των ευρωπαίων φοιτητών. Οσο για την έρευνα, μόνο το 3% των ερευνητών εργάζεται σε διαφορετική χώρα από τη δική τους, ενώ το 60% των νέων ενδιαφερομένων βρήκαν εύκολα εργασία μετά τη μετεγκατάστασή τους σε άλλη χώρα. * Το έλλειμμα συμμετοχής των νέων στο γίγνεσθαι μετασχηματίζεται σε δυσπιστία ή αδιαφορία για την Ενωση και αποτυπώνεται συχνά στις εκλογικές διαδικασίες.

Στις τελευταίες εκλογές στην Αυστρία οι νέοι στράφηκαν στην πλειοψηφία τους στα δύο κόμματα της ακροδεξιάς, με θέσεις εσωστρέφειας, ξενοφοβίας και άρνησης της Ευρώπης. Τα κόμματα αυτά κατάφεραν να εκμεταλλευτούν τις ανησυχίες των νέων για τη μετανάστευση, την εκπαίδευση και την εργασία.

Στο τελευταίο δημοψήφισμα στην Ιρλανδία η αποχή των νέων ηλικίας 18-24 ετών ήταν υπερδιπλάσια της αντίστοιχης των πολιτών άνω των 55 ετών και σχεδόν τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων ηλικίας 18-24 ετών ψήφισαν «όχι» στη Συνθήκη της Λισαβόνας.

* Οφείλουμε να εξετάσουμε σοβαρά τα φαινόμενα αυτά και ν’ αναζητήσουμε τα αίτιά τους, σ’ εθνικό κι ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι ταραχές του περασμένου Δεκεμβρίου στη χώρα μας, όπως εξελίχθηκαν, ήταν σίγουρα οργανωμένες και «πυροδοτημένες» από ακραίες ομάδες και δεν αποτυπώνουν την κατάσταση της ελληνικής κοινωνίας.

Δεν είναι, όμως, και άσχετες με τη δομή και τα προβλήματά της. Μ’ ένα πολιτικό σύστημα δηλαδή το οποίο αντί να προτάσσει το συλλογικό συμφέρον αποσκοπεί στην πόλωση και το διχασμό, ακόμη και για τα ουσιώδη θεσμικά ζητήματα, των οποίων δεν νοείται επίλυση χωρίς ειλικρινή διάλογο και συναίνεση.

Γιατί τι άλλο είναι άραγε οι μεταρρυθμίσεις που προωθεί η κυβέρνηση στο χώρο της παιδείας, του ασφαλιστικού, της αγοράς εργασίας, του δημόσιου τομέα;

* Οι προσεχείς ευρωεκλογές για την ανάδειξη των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του θεσμού που εμπιστεύονται περισσότερο οι πολίτες, αποτελούν μια πρόκληση και ταυτόχρονα μια ευκαιρία δημοσίου διαλόγου στη χώρα μας με τη συμμετοχή των ίδιων των νέων, αξιοποιώντας διάφορες δυνατότητες όπως αυτές των νέων τεχνολογιών και των διαβουλεύσεων.

* Αν ατενίσουμε το μέλλον, αν συλλογιστούμε τις προκλήσεις που μας περιμένουν κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, αλλά και μετά από αυτήν, δεν μπορούμε παρά να συμπεράνουμε ότι απαιτείται μεγαλύτερη αποφασιστικότητα για τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων σε όλους τους τομείς που αφορούν άμεσα ή έμμεσα τους νέους, σ’ εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

* Στις ερχόμενες ευρωεκλογές του Ιουνίου τα πολιτικά κόμματα οφείλουν με υπευθυνότητα ν’ απαντήσουν σ’ αυτές τις προκλήσεις και οι νέοι με υπευθυνότητα να σταθούν μπροστά στις κάλπες και μπροστά στο μέλλον τους.

* Η ΡΟΔΗ ΚΡΑΤΣΑ-ΤΣΑΓΚΑΡΟΠΟΥΛΟΥ είναι αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το σχολείο του Ντιν Μιχαηλίδη!

PRESS-GR.blogspot.com: Το σχολείο του Ντιν Μιχαηλίδη!.

Από τον Αλέξανδρο Πιστοφίδη

Στη διεθνή αξιολόγηση PISA του ΟΟΣΑ για το επίπεδο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε 40 χώρες, Φινλανδία και Καναδάς πήραν τις πρώτες θέσεις κι εμείς μια από τις τελευταίες. Σε προηγούμενο άρθρο είχα γράψει για το φινλανδικό σχολείο. Αυτή τη φορά θα σας παρουσιάσω εν συντομία ένα πρότυπο δημόσιο σχολείο του Καναδά, το σχολείο Balwin στο Εντμοντον. Διευθυντής του είναι ο ελληνικής καταγωγής Dean Michailides. Για το σχολείο αυτό είχαν γραφτεί πριν μερικά χρόνια διθύραμβοι στα γερμανικά ΜΜΕ. Αυτός ήταν και ο λόγος που με ώθησε να μάθω περισσότερα για το Balwin και για το εκπαιδευτικό σύστημα του Καναδά.
Στον Καναδά δεν υπάρχει υπουργείο παιδείας και αυτό είναι ίσως το μυστικό επιτυχίας. Η μεταρρύθμιση άρχισε…
πριν δύο δεκαετίες από μια ομάδα δασκάλων εναλλακτικής εκπαίδευσης με σύνθημα: «ζήτωωω ανακαλύψαμε τον εχθρό της παιδείας μας. Είμαστε εμείς οι ίδιοι». Αντί λοιπόν του ομοσπονδιακού υπουργείου υπάρχει το Συμβούλιο Εκπροσώπων Παιδείας των περιφερειών. Οι περιφερειακές υπηρεσίες παιδείας αποφασίζουν για το γενικό πλαίσιο και τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές σπουδών και μέσα σε αυτό το πλαίσιο κάθε σχολείο φτιάχνει το δικό του αναλυτικό πρόγραμμα προσαρμοσμένο στις τοπικές ανάγκες. Στην Ελλάδα, παρά την κυριαρχία του λεγόμενου νεοφιλελευθερισμού, στα θέματα παιδείας, το κράτος λειτουργεί πατερναλιστικά σαν αυστηρός πατερούλης. Αποφασίζει για όλα ακόμη και για το τι και πως θα διδαχθεί στο μακρινό Καστελόριζο, δίχως να το έχει επισκεφθεί κανείς από εκείνους που αποφασίζουν. Οι περιφερειακές υπηρεσίες των περιφερειών αξιολογούν κάθε χρόνο τα σχολεία και εκείνα που δεν τα πήγαν καλά παίρνουν έξτρα επιχορήγηση για επιμόρφωση και εξοπλισμό.
Όπως ακριβώς στην Φινλανδία έτσι και στον Καναδά δεν υπάρχουν ειδικά σχολεία. Τα σχολεία είναι ενιαία για όλους. Υγιή παιδιά, παιδιά με βαριές αναπηρίες όπως κωφάλαλα, ακόμη και παιδιά με σύνδρομο ντάουν πηγαίνουν στο ίδιο σχολείο. Τα ίδια τα υγιή παιδιά υιοθετούν ανάπηρους συμμαθητές τους, προσφέροντας φροντίδα και βοήθεια. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο στη χώρα μας, τη «χώρα του φιλότιμου», της «φιλοξενίας» και της «χριστιανικής αγάπης», είμαι σίγουρος, πως πολλοί γονείς, παρακινούμενοι και από δασκάλους, θα διαδήλωναν απαιτώντας να διωχθούν από το σχολείο των παιδιών τους, τα διαφορετικά, τα έτσι κι αλλιώς στιγματισμένα«παιδιά παρίες». Γνώρισα δάσκαλο που έλεγε πως βρήκε έναν τρόπο να ξεχωρίζει «ποια είναι γνήσια βορειοηπειρωτάκια και ποια αλβανάκια στην τάξη» Τέτοιοι δάσκαλοι δεν πρέπει να έχουν πρόσβαση σε αίθουσα αγωγής παιδιών.
Ένα από τα πρότυπα σχολεία, γνωστό και εκτός Καναδά, είναι το Balwinschool στην πολιτεία Εντμοντον. Διευθυντής του είναι ο ελληνικής καταγωγής Ντην Μιχαηλίδης. Το σχολείο είναι σε μια φτωχογειτονιά με παιδιά, κυρίως μεταναστών. Τα παιδιά είναι κυρίως από την Αφρική και την Ασία. Όπως λέει ο Μιχαηλίδης «σημασία δεν έχει ποια και πόσα παιδιά είναι μέσα στην αίθουσα αλλά ποιοι και πόσοι δάσκαλοι βρίσκονται στη διάθεση των παιδιών, Σε μερικές τάξεις μπορεί να κάνουν μάθημα και 5 δάσκαλοι ταυτόχρονα».
Ό,τι συμβαίνει με όλα τα άλλα σχολεία συμβαίνει και εδώ. Παρότι οι περισσότεροι γονείς δε γνωρίζουν αγγλικά ή γαλλικά, συμμετέχουν σε όλη την μαθησιακή διαδικασία ακόμη και στη διαμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών. Οι πόρτες του σχολείου είναι ανοιχτές και μπορεί οποιοσδήποτε γονιός να μπει μέσα, να συμμετέχει ενεργά στο μάθημα και να δει τι κάνουν οι δάσκαλοι με τα παιδιά τους. Τα παιδιά διδάσκονται την μητρική τους σαν πρώτη γλώσσα και την αγγλική και γαλλική σαν δεύτερη. Η θέση του Μιχαηλίδη είναι πως παιδιά που δεν γνωρίζουν καλά την μητρική τους δεν μπορούν να μάθουν άλλη. Το σχολείο προσφέρει στους γονείς μαθήματα γλώσσας μέχρι και μουσικής. Υπάρχει αίθουσα γονέων όπου βρίσκει κανείς ακόμη και πίνακες με όλα τα κριτήρια αξιολόγησης των παιδιών τους. Στο σχολείο υπάρχουν ακόμη και βρέφη μερικών μηνών. Γονείς που εργάζονται μπορούν να τα αφήσουν στο σχολείο, αφού είναι μέσα στο πρόγραμμα μαθημάτων η εξοικείωση ή καλύτερα η συναισθηματική ταύτιση με τα βρέφη (Empathybaby). «Από τότε που εφαρμόσαμε αυτό το πρόγραμμα παρατηρήσαμε ότι τα παιδιά απέκτησαν αίσθημα ευθύνης έναντι των μικρών και σταμάτησαν τις βιαιότητες. Ακόμη και τα υπερκινητικά παιδιά έγιναν πιο ήρεμα. Τη φροντίδα των βρεφών την έχουν αναλάβει εξ ολοκλήρου οι μαθητές.
Από τα 475 παιδιά, κάθε δεύτερο είναι παιδί μεταναστών από την Αφρική και Ασία ή έχει κάποιο ψυχικό ή σωματικό πρόβλημα. Σε απάντηση πολλών ελλήνων οι οποίοι βρίσκουν πως τέτοια φιλελεύθερα μέτρα δεν μπορούν να έχουν πρακτική εφαρμογή σε έλληνες, ο Μιχαηλίδης αποδεικνύει πως μπορούν να έχουν εφαρμογή σε κούρδους, ιρακινούς, αφγανούς και καμερουνέζους, άρα σε όλους. Χρειάζεται μόνο διάθεση, μεράκι και περίσσευμα σε υπομονή για να κερδίσεις την εμπιστοσύνη παιδιών και γονέων. Η θέση-αρχή του Μιχαηλίδη είναι πως ο δάσκαλος δεν μπορεί να το παίζει θεός με τα παιδιά των άλλων κάνοντας τον «ξερόλα». «Μαθαίνουμε μαζί, μαζί με τα παιδιά και τους γονείς τους». Ο Μιχαηλίδης έχει ένα ετήσιο budget τεσσάρων εκατομμυρίων δολαρίων για όλες τις δαπάνες του σχολείου και τις αμοιβές των δασκάλων. Μέσα σε αυτό είναι και οι εκατό χιλιάδες για την ετήσια επιμόρφωση των 35 δασκάλων. (δίνοντας στο διαδίκτυο την λέξη κλειδί Balwin school Edmonton μπορεί κανείς να διαβάσει άρθρα σε διάφορες γλώσσες για το πρότυπο αυτό σχολείο, που ελάχιστα διαφέρει από τα άλλα σχολεία του Καναδά)
Σαν τον Μιχαηλίδη, υπάρχουν πολλοί έλληνες σε Αμερική, Αυστραλία και Ευρώπη. Πιστεύετε πως τους έχει καλέσει ποτέ κανένας έλληνας υπουργός για να τους συμβουλευτεί; Όχι βεβαίως. Όταν, με το που αλλάζει υπουργός ακόμη και του ιδίου κόμματος αλλάζουν όλοι οι διευθυντές υπηρεσιών και οργανισμών, σαν να ήταν άχρηστοι, για να τοποθετηθούν οι κολλητοί, το να ζητάς πολιτικές Καναδά και Φινλανδίας είναι χαμένη υπόθεση. Αυτό το παραμύθι, από στόματα πολιτικών μας, πως δήθεν αυτά τα φιλελεύθερα συστήματα δεν ταιριάζουν στην νοοτροπία των αυτοαποκαλούμενων απογόνων του Σωκράτη και του Αριστοτέλη, μας προσβάλει αφάνταστα. Εγώ θα έλεγα πως τέτοιοι πολιτικοί, όχι μόνο δεν μας ταιριάζουν, αλλά μας προσβάλλουν βάναυσα.

ΥΓ: ευχαριστώ τον Κώστα Τσάλιο για την εύρεση και την επισήμανση του άρθρου